Phishing herkennen: nep-mail, sms en telefoontjes

Wat is phishing?

Phishing is oplichting waarbij een crimineel zich voordoet als een vertrouwde partij om je gegevens of geld te stelen. Denk aan je bank, de Belastingdienst, een pakketdienst of een webshop. Ze proberen je op een nepsite je wachtwoord of bankgegevens te laten invullen, of je een betaling te laten doen. Het woord komt van het Engelse "fishing": ze hengelen naar je gegevens.

Phishing komt in drie vormen, afhankelijk van het kanaal:

• Via e-mail — de klassieke phishingmail met een nep-link.
• Via sms (smishing) — een nepbericht over een pakket, een betaling of je bank.
• Via telefoon (vishing) — een "medewerker" die je aan de lijn misleidt; dit is telefonische oplichting.

Zo herken je phishing: de signalen

• Een onverwacht bericht met urgentie of dreiging ("uw account wordt geblokkeerd", "u moet nu betalen").
• Een link naar een inlog- of betaalpagina. Het adres wijkt vaak subtiel af van het echte (bijvoorbeeld rabo-bank-veilig.nl).
• Een vraag om je wachtwoord, inlogcode, pincode of bankgegevens. Echte organisaties vragen dat nooit per mail, sms of telefoon.
• Een onpersoonlijke aanhef ("Beste klant") of juist verdacht veel haast.
• Taal- of stijlfouten, een vreemd afzenderadres, of een bijlage die je niet verwacht.

Veelvoorkomende voorbeelden

• Pakket-sms: "Uw pakket kon niet bezorgd worden, betaal € 1,50 verzendkosten via deze link."
• Bank: "Er is verdacht ingelogd op uw rekening. Bevestig uw identiteit via onderstaande link."
• Belastingdienst: "U heeft recht op een teruggave" of "U moet direct betalen", met een betaal- of inloglink.
• Bankmedewerker aan de telefoon die u "helpt" uw geld veilig te stellen op een andere rekening.

Meer over de meest misbruikte namen: nep-bericht van je bank of de Belastingdienst.

Controleer een link zonder te klikken

• Op de computer: houd je muis boven de link (niet klikken). Onderin verschijnt het echte adres.
• Op de telefoon: houd je vinger op de link tot het adres verschijnt.
• Twijfel je? Ga zelf naar de site of app (typ het adres of gebruik je bladwijzer), niet via de link in het bericht.

Werd je gebeld? Controleer het nummer

Staat er in de mail of sms een nummer dat je moet bellen, of word je nagebeld? Ook zo'n nummer kan vervalst (gespooft) zijn. Kreeg je een belletje? Zoek het nummer op en kijk of anderen het al meldden.

Wat te doen en waar melden

Klik niet, vul niets in en reageer niet. Controleer alleen via de officiële app of website die je zelf opent. Meld phishing bij de Fraudehelpdesk en stuur een verdachte bankmail door naar het meldadres van je bank. Lees het volledige stappenplan in verdachte e-mail of sms gehad? Dit kun je doen.

Veelgestelde vragen over phishing

Wat is phishing?

Phishing is oplichting waarbij een crimineel zich voordoet als een vertrouwde partij, zoals je bank, de Belastingdienst, een pakketdienst of webshop, om je wachtwoord, bank- of inloggegevens te ontfutselen of je geld afhandig te maken. Het kan via e-mail, sms of telefoon.

Hoe herken je phishing?

Let op onverwachte berichten met urgentie of dreiging, een link waarvan het adres subtiel afwijkt, en een vraag om je wachtwoord, pincode of inlogcode. Echte organisaties vragen dat nooit per mail, sms of telefoon.

Wat is smishing?

Smishing is phishing via sms: een nepbericht over bijvoorbeeld een pakket, een betaling of je bank, met een link naar een nepsite. Vishing is de telefonische variant, waarbij een zogenaamde medewerker je aan de lijn probeert te misleiden.

Wat moet ik doen bij phishing?

Klik niet op de link, vul niets in en reageer niet. Ga zelf naar de officiële app of website om het te controleren, en meld phishing bij de Fraudehelpdesk.

📖 Lees ook

• Nep-bericht van je bank of de Belastingdienst herkennen De meest gebruikte namen bij phishing. Zo weet je of een bericht echt is.
• Verdachte e-mail of sms gehad? Dit kun je doen Niet klikken, wel melden. De stappen en de juiste meldpunten.
• Wat te doen bij telefonische oplichting? Gebeld door een nepbank, helpdesk of incassobureau? De stappen om je te beschermen.